Fatih Kızılcan’ın Maçka Sanat Galerisi’nde gerçekleştirdiği Monoton-Monokrom başlıklı kişisel sergisinin ardından açılan R | L, izleyicileri sağ ve sol beyin arasındaki farklılıklar ve bu iki yarım kürenin yakınlaşması üzerine düşünmeye davet etti.

“Bütün organlarımız çift, öyleyse beynimiz de çift olmalı.” diyen René Descartes (1596–1650), beynin iki yarım küresi arasındaki farklılıkların bilimsel olarak incelenmesinden çok önce, bu konuya ilişkin düşünsel bir çerçeve ortaya koymuştu. Fatih Kızılcan, sergi metninde bu farklılığı sol beynin adlandırma, yazı ve konuşma aracılığıyla dünyayı tanımlaması üzerinden ele aldı.

Sanatçı, sol ve sağ beynin işleyişini metaforik bir anlatımla şöyle ifade etti:

“Metaforik olarak anlatırsak sol beyin dosdoğru gider. Sağ beyin yayılarak gider. Sol beyin hedefe doğru hızlıca giderken her şeyi soyutlamak, özetlemek zorundadır. Ona göre dört bacaklı her şey sandalyedir. Hangi tahtadan yapıldığı, hangi yüzyıldan kaldığının da önemi yoktur. Sandalyenin kokusu da yoktur. Üzerine oturduğunda onu görmez zaten masadaki ekrandaki rakamlar ilgisini çeker. Bir süre sonra kağıdın hışırtısı da kalmamıştır. Mektup yazmakla da vakit kaybetmez mail atar ya da WhatsApp'tan mesaj gönderir karşısında oturan, orada buluştuğu sevgilisine… Kalemin kağıt üzerinde çıkardığı ses, sevgilinin kokusu yoktur iletide. Koku yoksa duygu da olmaz.”

Kızılcan’ın yapıtları, alışılmış tuval-fırça ya da desen-kâğıt ilişkilerinden ayrılarak, 20. yüzyılın başlarında gelişen Gestalt kuramından beslenen özgün bir betimleme tekniğiyle öne çıktı. Karanlık yüzeyler üzerinde silme yöntemiyle çalışan sanatçı, imgeleri ışığı ve biçimleri ortaya çıkararak oluşturdu.

Gestalt kuramının “Ortaya Çıkış”, “Cisimleştirme”, “Çoklu Stabilite” ve “Değişmezlik” gibi temel ilkelerinden hareket eden Kızılcan, bu yaklaşımın kavramsal boyutuna sadık kalarak zihnindeki imgelere daha kolay erişebildiğini ifade etti. Sanatçı, üretim sürecini şu sözlerle anlattı:

“Silerken, diyelim ki en ışıklı yerden başlıyoruz, bir figürün alnını siliyoruz. O sırada kaşlar belirmeye başlıyor kendiliğinden. Arkeolojik bir kazıda üzerindeki toprağı süpürüyormuşsunuz gibi tanıdık yüzler alttan beliriyor.”

1997 yılında başlayan sanat kariyeri boyunca İstanbul’un yanı sıra İzmir ve Ankara’da da çeşitli kurum ve sanat fuarlarında yer alan, yaklaşık 30 kişisel sergi gerçekleştiren Fatih Kızılcan, R | L sergisinde yeni yapıtlarını sanatseverlerle buluşturdu. Sanatçının eleştirel, figüratif, dışavurumcu ve fantastik kompozisyonları, günümüz insanının içinde bulunduğu zorlu dünyada karşı karşıya kaldığı sosyal ve psikolojik durumlara odaklandı.

R | L, insanın dünyayı algılama ve anlamlandırma biçimlerini sorgularken akıl ile duygu, soyutlama ile duyusal deneyim ve sağ ile sol beyin arasındaki ilişkilere sanatsal bir bakış sundu.

16 Ocak - 17 Şubat 2024